องค์ความรู้ด้านผู้หญิงภาคใต้

ชื่อเรื่อง
มายาคติทางเพศสภาพผ่านสัญญะในพิธีโนราโรงครู
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของการวิจัยครั้งนี้ คือ การศึกษาสัญญะที่สื่อถึงความเป็นหญิงและชายในพิธีโนราโรงครู และศึกษามายาคติทางเพศสภาพผ่านสัญญะในพิธีโนราโรงครู ด้วยระเบียบวิธีวิจัยแบบคุณภาพ มีวิธีการเก็บข้อมูลโดยการสังเกตแบบมีส่วนร่วมและการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม ร่วมกับวิธีการสัมภาษณ์แบบเป็นทางการและสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ ผู้ใช้ข้อมูลหลักคือคณะมโนราห์ 3 คณะ คือ คณะมโนราห์ล่องน้อย ฉลวยศิลป์ ศ. แป้นตรัง  คณะมโนราห์ศรีวรรณะ (จุก) ศ.แป้นตรัง และคณะมโนราห์ศรีจันทร์สนิทน้อย โดยได้เลือกเก็บข้อมูลจากโนราใหญ่ นางรำ คนแสดงเป็นพราน คนแสดงเป็นนางทาสี หมอโนรา และผู้ชมโนรา โดยสนามวิจัยคือ พิธีโนราโรงครูใหญ่ในจังหวัดตรัง
 
จากการศึกษาตีความและให้ความหมายกับมิติทางเพศสภาพผ่านสัญญะ ในรูปของสัญลักษณ์และมายาคติในพิธีโนราโรงครูพบว่า โดยส่วนใหญ่แล้วสัญญะเหล่านี้ จะสื่อความหมายถึงความเป็นชายมากกว่าความเป็นหญิง ทั้งนี้เพราะมีปัจจัยเกื้อหนุนให้ความเป็นชายสามารถปรากฏอยู่ในสัญญาโดดเด่นมากกว่าความเป็นหญิง คือปัจจัยทางด้านตำนานการก่อเกิดมโนรา ปัจจัยด้านศาสนาและความเชื่อ และปัจจัยทางโครงสร้างของสังคมของภาคใต้ ส่งผลให้มายาคติของความเป็นชายสามารถยึดครองพื้นที่ทางกายภาพคือ “พิธีกรรม” พื้นที่ทางสังคม คือ “ระบบเครือญาติ” และพื้นที่ทางความคิด คติเกี่ยวกับ “ผี” ในพิธีโนราโรงครูได้เนื้อความเป็นหญิง แต่อย่างไรก็ตามแม้ความเป็นชายจะมีความโดดเด่นเหนือความเป็นหญิงผ่านมายาคติทางเพศสภาพที่ยึดครองพื้นทีในพิธีโนราโรงครูแต่ก็ไม่ได้หมายความว่าความเป็นหญิงเหล่านี้ จะถูกความเป็นชายเบียดขับออกไป ในทางกลับกันความเป็นหญิงจะถูกวางไว้ในตำแหน่ง “ผู้ตาม” ส่วนความเป็นชายจะเป็น “ผู้นำ” เมื่อพิจารณาเปรียบเทียบจะยิ่งทำให้เห็นความเป็นชายสำคัญมากขึ้น ซึ่งเป็นกลวิธีการสร้างอำนาจตามอย่างเป็นระบบ “สังคมปิตาธิปไตย” (สันติชัย แย้มใหม่, 2556)
ผู้เขียน
สันติชัย แย้มใหม่
ปี
2556
ด้าน
ด้านคติชนวิทยา
  • ค่านิยม เกี่ยวกับผู้หญิงในอดีต
ประเภท
วิทยานิพนธ์
หน่วยงาน
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์