องค์ความรู้ด้านผู้หญิงภาคใต้

ชื่อเรื่อง
โนราผู้หญิง
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเรื่องประวัติและพัฒนาการ การรำประสมท่าและชีวประวัติของโนราผู้หญิง วิธีวิจัยใช้การศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์นายโรงโนรา ผู้ทรงคุณวุฒิด้านโนรา การสังเกตและการสาธิตการรำของนายโรงโนราผู้หญิง คือ โนราถวิลหรือนางถวิล จำปาทอง
 
ผลการศึกษาสรุปได้ว่า โนราผู้หญิงเป็นกลุ่มนักแสดงที่เพิ่งเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 70 ปีที่ผ่านมา การมีปรากฏโนราผู้หญิงมีผลต่อพัฒนาการการแสดงโนราตามลำดับดังนี้ พ.ศ. 2482 ปรากฏของโนราเป็นแบบเล่นกลอนสดหรือ มุตโต  พ.ศ. 2484 เป็นโนราแบบแสดงเรื่องหรือเล่นนิยาย  ปี พ.ศ. 2500 เป็นโนราแบบ “สมัยใหม่” และ พ.ศ. 2507 พัฒนาฟื้นฟูการแสดงโนราแบบโบราณในสถาบันการศึกษา
 
กระบวนรำประสมท่าของนายโรงผู้หญิงพบว่ามี 2 ลักษณะ คือ กระบวนรำประสมท่า ที่ประกอบด้วยท่ารำ 58 ท่า และกระบวนรำประสมท่า ที่ประกอบด้วยท่ารำ 42 ท่า มีรูปแบบการรำ 10 ขั้นตอน คือ รำออกจากฉาก  รำเทิงตุ้ง รำแม่ท่า รำนาคข้า รำกับระบำ รำเพลงครู รำนาดเร็ว รำเพลงทับ รำท่องโรง รำเคล้ามือนั่งพนัก  กลวิธีนำเสนอรูปแบบกระบวนรำ คือ ปฏิบัติท่ารำเรียงตามลำดับ การเรียงลำดับท่ารำ ประกอบด้วย ท่านั่งรำ ยืนรำ และท่าเคลื่อนที  การเลือกใช้ท่ารำต้องมีความสมดุลและเหมาะสมกับสรีระร่างกาย แนวคิดการรำประสมท่า คือ กระบวนรำต้องปฏิบัติตามแบบโบราณ ยึดท่ารำขอครูโนราเป็นหลัก มีการปรับเปลี่ยนกระบวนรำให้สอดคล้องกับเวลา โอกาสและความพร้อมของผู้ชมและผู้รำ และเลือกปฏิบัติท่ายากไปหาท่าง่าย
 
โนราผู้หญิงที่มีชื่อเสียงและมีประสบการณ์การแสดงมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันมีปรากฏอยู่ในจังหวัดนครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา ระนอง ตรัง กระบี่ สุราษฎร์ธานี มีสาเหตุการฝึกรำโนราแตกต่างกันคือ  อยู่ในแวดวงโนรา ถูกครูหมอโนรา มีใจรักในศิลปะการรำโนรา และความต้องการของบิดา-มารดา อย่างไรก็ตามปัจจุบันความสนใจในการฝึกรำของผู้หญิงลดลง
 
ผู้เขียน
อรวรรณ สันโลหะ
ปี
2542
ด้าน
ด้านคติชนวิทยา
  • ค่านิยม เกี่ยวกับผู้หญิงในอดีต
ประเภท
วิทยานิพนธ์
หน่วยงาน
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย