สตรีมีบทบาทสำคัญต่อสังคมมาตั้งแต่อดีตโดยเฉพาะเป็นฝ่ายสนับสนุนให้ชายไทยสร้างวีรกรรมเสมอมา ถึงกับมีคำพังเพยว่า “แหวนดีเพราะหัว ผัวดีเพราะเมีย”  “สามีเป็นช้างเท้าหน้า ภรรยาเป็นช้างเท้าหลัง การศึกษาชีวิตและงานของหนังตะลุงชั้นครูคู่เมืองนครศรีธรรมราช พบว่าศิลปินเหล่านั้นต่างถือสตรีเป็นศูนย์กลางในการสร้างสรรค์วรรณกรรมเช่นเดียวกัน ซึ่งสังเกตได้จากนิยายหนังตะลุง และบทหนังตะลุง โดยเฉพาะบทนาง บทฤๅษีสอนศิษย์ บทแม่สอนลูกและบทยักษ์สอนลูกสาว

บทสรุปจากการศึกษาพบว่า บทหนังตะลุงได้กล่าวถึงภาพลักษณ์ของสตรีที่สังคมต้องประสงค์ และสังคมปฏิเสธไว้หลายประการ กล่าวคือ 1) สตรีต้องชำนาญในกิจการงานเรือน คือรู้จักประกอบหรือปรุงอาหารหวานคาวไว้รับประทาน รู้จักประหยัดและแบ่งเบาภาระหน้าที่ของสามี รู้จักใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นให้เป็นประโยชน์แก่การอุปโภค บริโภค รู้จักประกอบงานช่างฝีมือ สำหรับสตรีและรู้จักใช้เวลาว่างเป็นประโยชน์ในการสร้างสรรค์กิจบ้านงานเรือน  2) สตรีต้องมีความงดงาม คือมีรูปงามเป็นต้นว่าผิวขาว มีเกลื้อนตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย ผมยาว รูปร่างอวบอั๋นเต่งตึง และมีกิริยามารยาทงาม เป็นต้นว่าท่าทางงามคือสำรวมกิริยาวาจาท่าทางต่างๆ เช่น สำรวมในการเดินให้สง่างาม อย่างหงส์ลีลาจากถ้ำทอง สำรวมในการยิ้มคือยิ้มแต่ในหน้า สำรวมการนอนคือนอนท่าสุภาพไม่ดิ้น ไม่นอนร้าย ไม่นอนตื่นสาย ไม่นอนขี้เซา สำรวมในการนั่ง และการทำงานคือนั่งในที่อันควร ทำงานในลักษณะอาการและท่าทางที่แสดงอันสุภาพเรียบร้อย สำรวมในการเจรจาและท่าทีที่แสดงออกต่อเพศตรงข้าม คือยามพูดจาปราศรัยไม่แสดท่าทีว่ายั่วยวน หรือจงใจจะชวนชายเกิดตัณหาราคะ หรือเกิดอารมณ์ทางเพศ เป็นต้น ส่วนการแต่งกายงามนั้นคือการแต่งกายสุภาพเรียบร้อย เหมาะสมกับยุคสมัย วัย ฐานะและลักษณะสำนวนที่ว่า “จะนุ่งจะห่มก็พอสมควร”  3)  สตรีต้องปฏิบัติตามจารีตประเพณีและกติกาของสังคม สำรวมในเรื่องรักๆ ใคร่ๆ มีใจซื่อสัตย์ปรนนิบัติสามี ไม่ประพฤติกรรมหึงหวงอย่างรุนแรง ไม่มักมากในกามารมณ์ ไม่เอาสามีเขามาเป็นสามีตน ไม่ว่าจะเป็นการยื้อแย้งของเขาหรือไม่ก็ตาม  4) สตรีต้องมีคุณธรรมศีลธรรมทางพุทธศาสนา คือเป็นผู้มีจิตเป็นกุศล พอใจในการทำบุญหรือกอปรกรรมดีอยู่เป็นนิจ เคารพยกย่องบูชาบิดามารดา บรรพบุรุษ มีกตัญญูกตเวทีต่อบุพการีและผู้มีพระคุณ ทำบุญตักบาตร ฟังเทศน์ ฟังธรรม  5) สตรีต้องไม่ริเป็นแม่สื่อแม่ชัก คือไม่ใส่ใจที่จะเป็นสะพานเชื่อมต่อหนุ่มสาวมีสัมพันธ์ทางเพศซึ่งกันและกัน ไม่ว่าสัมพันธภาพเหล่านั้นจะสอดคล้องกับจารีตประเพณีหรือกติกาของสังคมหรือไม่ (วิมล ดำศรี, 2459)