องค์ความรู้ด้านผู้หญิงภาคใต้

ชื่อเรื่อง
การศึกษานางเลือดขาวคำกาพย์ ตำนานเมืองพัทลุง
บทคัดย่อ
วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ความเป็นมาของเมืองพัทลุงสมัยพระนางเลือดขาว บทบาทและความเชื่อเกี่ยวกับนางเลือดขาว ชื่อบ้านนามเมืองที่กล่าวถึง ในเรื่องนางเลือดขาวและชื่อบ้านนามเมืองอื่นที่เกี่ยวข้อง ประวัตินางเลือดขาวเป็นตำนานเก่าแก่ของเมืองพัทลุง และเป็นที่รู้จักแพร่หลายในภาคใต้ มีปรากฏทั้งในแบบลายลักษณ์และการบอกเล่าสืบทอดมาช้านาน
 
การวิจัยนี้ได้ใช้ข้อมูลเอกสารหลักจากบทที่ประพันธ์ไว้เป็นคำกาพย์โดยหมื่นจบเจริญการ ซึ่งผู้ประพันธ์ได้นำเนื้อหามาจากเพลานางเลือดขาว เป็นเอกสารหลักฐานตำนานพื้นบ้านของภาคใต้ พงศาวดารเมืองพัทลุงที่มีที่มาจากเพลานางเลือดขาวเช่นเดียวกัน ความสำคัญของตำนานได้สะท้อนให้เห็นถึงประวัติศาสตร์ความเป็นมาของการตั้งเมืองพัทลุงในยุคเริ่มต้น ณ เมืองสทิงพระ หรือที่เรียกว่ากรุงสทิงพาราณสี จนเปลี่ยนแปลงโยกย้ายที่ตั้งเมืองมากกระทั่งปัจจุบัน โดยมีบทบาทของนางเลือดขาวเกี่ยวข้องในส่วนของประวัติศาสตร์จนถึงอยุธยา
 
ผลการศึกษาจากตำนานได้ทราบถึงความสำคัญทางประเพณี วัฒนธรรมความเชื่อต่างๆ ของท้องถิ่นภาคใต้ที่ปรากฏในชีวิตของคนในสังคมในอดีต มีความเชื่อดั้งเดิม ไสยศาสตร์ ด้านพระพุทธศาสนาซึ่งนางเลือดขาวมีศรัทธามาก ยังคงมีปรากฏอยู่ในสังคมปัจจุบัน และได้ทราบที่มาของชื่อบ้านนามเมือง ทั้งในเมืองพัทลุงและท้องถิ่นใกล้เคียง ซึ่งในคำกาพย์นี้กล่าวแทรกไว้เป็นตำนาน
นอกจากนี้ พบว่า ตำนานนางเลือดขาวยังไม่ปรากฏในท้องถิ่นอื่นๆ ของภาคใต้นอกจากตำนานเมืองพัทลุง ในงานวิจัยนี้ได้นำตำนานนางเลือดขาวจากท้องถิ่นอื่นๆ มากล่าวถึงไว้ด้วย เพื่อให้เห็นความสำคัญที่ผู้คนในภาคใต้ได้ศรัทธาในตัวนางและทราบถึงการแพร่กระจายของตำนานนางเลือดขาว
ผู้เขียน
สิต อภัยรัตน์
ปี
2550
ด้าน
ด้านคติชนวิทยา
  • ประวัติศาสตร์ผู้หญิง
ประเภท
วิทยานิพนธ์
หน่วยงาน
มหาวิทยาลัยรามคำแหง